Ochrona dzieci przed biernym paleniem. MZ odpowiada RPD

Ministerstwo Zdrowia odpowiedziało Rzeczniczce Praw Dziecka w sprawie ochrony dzieci przed biernym paleniem oraz narażeniem na aerozole z papierosów elektronicznych i innych produktów nikotynowych.

Resort w piśmie z 17 sierpnia 2026 r. podzielił pogląd Moniki Horna-Cieślak, iż narażenie dzieci i młodzieży na dym tytoniowy oraz aerozole emitowane przez papierosy elektroniczne i inne produkty nikotynowe stanowi poważne zagrożenie zdrowotne. Dzieci należą do grup szczególnie wrażliwych na skutki biernego palenia, obejmujące między innymi zwiększone ryzyko chorób układu oddechowego, częstsze infekcje, zaostrzenia astmy oraz inne negatywne konsekwencje zdrowotne.

Odpowiedź MZ na wystąpienie ws. ochrony małoletnich przed biernym paleniem

Ministerstwo zapewniło, iż będzie kontynuowało analizę obowiązujących rozwiązań prawnych. W toku tych prac uwzględniane będą wyniki badań naukowych, rekomendacje organizacji międzynarodowych, doświadczenia innych państw, a także postulaty przedstawione przez Rzeczniczkę Praw Dziecka.

Wzmocnić ochronę dzieci

W sprawie w sprawie ochrony dzieci przed biernym paleniem Rzeczniczka Praw Dziecka zwróciła się do Ministerstwa Zdrowia 22 lipca 2026 r.

RPD apeluje do Ministerstwa Zdrowia o wzmocnienie ochrony dzieci przed biernym paleniem

Monika Horna-Cieślak wskazała na zagrożenia zdrowotne wynikające z ekspozycji na dym tytoniowy oraz przywołała rozwiązania obowiązujące w innych państwach Europy.

Bierne palenie

Podkreśliła, iż bierne palenie pozostaje jednym z najistotniejszych zagrożeń dla zdrowia najmłodszych. Wdychanie dymu tytoniowego oraz aerozoli emitowanych przez wyroby nikotynowe zwiększa ryzyko chorób układu oddechowego i krążenia, nowotworów, astmy, zapalenia ucha środkowego czy zaburzeń rozwoju psychoruchowego.

Szczególnie narażone są niemowlęta i małe dzieci, u których ekspozycja na dym może prowadzić m.in. do zahamowania rozwoju płuc oraz zwiększać ryzyko zespołu nagłej śmierci łóżeczkowej.

W wystąpieniu wskazano, iż obowiązujące przepisy zakazujące palenia w wielu miejscach publicznych powinny być stale analizowane i dostosowywane do nowych wyzwań. RPD przywołała rozwiązania funkcjonujące w innych krajach europejskich. Francja zakazała palenia m.in. na plażach, placach zabaw, terenach wokół szkół i przystankach autobusowych. We Włoszech i na Litwie obowiązują zakazy palenia w samochodach przewożących osoby niepełnoletnie.

Monika Horna-Cieślak zwróciła się do MZ z prośbą o przedstawienie stanowiska resortu oraz informacji o planowanych i realizowanych działaniach legislacyjnych mających zwiększyć bezpieczeństwo najmłodszych.

Odpowiedź MZ

Resort w odpowiedzi z 17 sierpnia 2026 r. wyjaśnił, iż MZ monitoruje rozwiązania przyjmowane w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz analizuje rekomendacje organizacji międzynarodowych dotyczące ograniczania narażenia ludności na dym tytoniowy i aerozole. Skuteczna ochrona dzieci i młodzieży wymaga nie tylko odpowiednich regulacji prawnych, ale również szeroko zakrojonych działań edukacyjnych i profilaktycznych. W tym zakresie m.in. Państwowa Inspekcja Sanitarna realizuje liczne inicjatywy skierowane do dzieci, młodzieży, rodziców i nauczycieli, obejmujące kampanie informacyjne, programy edukacyjne oraz działania promujące środowiska wolne od nikotyny.

Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej przeprowadziły 223 662 kontrole obiektów użyteczności publicznej. W 223 257 przypadkach, tj. w 99,8 proc. skontrolowanych obiektów, potwierdzono przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących zakazu palenia. W sytuacjach stwierdzenia naruszeń stosowano środki przewidziane obowiązującymi przepisami prawa.