Przedsiębiorcy, którzy sprowadzają do UE wysokoemisyjne towary (m.in ze stali i aluminium)[1] w okresie pełnego wdrożenia CBAM będą musieli zarejestrować się w docelowym rejestrze CBAM i zawnioskować o status upoważnionego zgłaszającego CBAM. Komisja Europejska opublikowała rozporządzenie dotyczące procesu wnioskowania o nadanie specjalnego statusu.
Krok 1: Złożenie wniosku o status upoważnionego zgłaszającego CBAM
Wniosek o przyznanie statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM będzie można złożyć elektronicznie, za pośrednictwem rejestru CBAM. Poza standardowymi informacjami identyfikującymi importera (wnioskodawcy) będzie on musiał zawierać:
- zaświadczenie organu podatkowego w państwie członkowskim siedziby wnioskodawcy potwierdzające, iż wnioskodawca nie ma zaległości podatkowych,
- oświadczenie, iż w ciągu 5 lat poprzedzających rok złożenia wniosku wnioskodawca nie dopuścił się poważnych ani powtarzających się naruszeń przepisów prawa celnego, przepisów podatkowych lub przepisów dotyczących nadużyć na rynku, ani nie był on notowany za poważne przestępstwa związane z jego działalnością gospodarczą,
- niezbędne informacje do wykazania finansowej i operacyjnej zdolności wnioskodawcy do realizacji jego obowiązków CBAM oraz, o ile adekwatny organ podjął taką decyzję na podstawie oceny ryzyka, dokumenty potwierdzające, takie jak rachunek zysków i strat oraz bilans za maksymalnie ostatnie 3 lata budżetowe, za które zamknięto rozliczenia,
- szacunkową wartość pieniężną i wielkość przywozu towarów na obszar celny Unii w podziale na rodzaje towarów, w bieżącym roku, w którym składany jest wniosek, oraz w następnym roku kalendarzowym.
Krok 2: Ocena wniosku o status upoważnionego zgłaszającego CBAM
Złożony przez przedsiębiorcę wniosek będzie oceniany przez organ (w Polsce ma to być – według procedowanego projektu ustawy wdrażającej CBAM – Dyrektor izby administracji skarbowej) pod kątem spełniania następujących kryteriów. Czy wnioskodawca:
- nie dopuścił się poważnych ani powtarzających się naruszeń przepisów prawa celnego, przepisów podatkowych, przepisów dotyczących nadużyć na rynku, przepisów CBAM, a w szczególności nie był notowany za poważne przestępstwa związane z jego działalnością gospodarczą w ciągu 5 lat poprzedzających rok złożenia wniosku,
- wykazuje zdolność finansową i operacyjną do wypełnienia zobowiązań wynikających z rozporządzenia CBAM (m.in. nie zalega w istotnym stopniu z płatnością należności celnych, podatków lub opłat pobieranych przy przywozie towarów lub w związku z przywozem towarów oraz wywiązuje się z finansowych obowiązków regulacyjnych),
- ma siedzibę w państwie członkowskim złożenia wniosku,
- oraz czy posiada nadany numer EORI.
Organ będzie mógł wezwać wnioskodawcę do dostarczenia dodatkowych informacji niezbędnych do oceny spełniania wskazanych kryteriów, a także zażądać przedłożenia gwarancji (jeżeli wnioskodawca nie prowadził działalności gospodarczej przez okres 2 lat obrotowych poprzedzających rok, w którym złożył wniosek).
Zasadniczo na ocenę wniosku organ będzie miał:
- 180 dni kalendarzowych – w przypadku wniosków złożonych przed 15 czerwca 2025 lub w przypadkach, kiedy organ wezwał do przedstawienia dodatkowych informacji,
- 120 dni kalendarzowych – w przypadku pozostałych wniosków.
W ramach oceny wniosku o status upoważnionego zgłaszającego CBAM organ przeprowadzi także konsultacje z adekwatnymi organami w innych państwach UE oraz Komisją.
Krok 3: Decyzja
Jeżeli organ uzna, iż spełnione są wszystkie wymagane warunki, wyda decyzję pozytywną, która będzie obowiązywać z dniem jej rejestracji w rejestrze CBAM i powiadomienia wnioskodawcy.
Jeśli z kolei stwierdzi, iż wnioskodawca nie spełnia warunków lub o ile wnioskodawca nie przedstawił wymaganych dodatkowych informacji, odmówi udzielenia mu statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM. Wcześniej będzie musiał poinformować wnioskodawcę o zamiarze odmowy oraz umożliwić mu wyrażenie stanowiska w tej sprawie. Od decyzji negatywnej będzie można się odwołać.
Aktualnie nie ma jeszcze technicznej możliwości złożenia wniosków o status upoważnionego zgłaszającego CBAM. Jednak z uwagi na możliwie długie terminy rozpatrywania powinno się to niebawem zmienić – w przeciwnym razie przedsiębiorcy nie dostaną wystarczająco dużo czasu w sprostanie nowym formalnościom niezbędnym do tego, by legalnie sprowadzać produkty objęte CBAM w 2026 roku.
W razie jakichkolwiek pytań dotyczących CBAM zachęcamy do kontaktu z naszymi specjalistami!
[1] Importerów energii elektrycznej, do których ma zastosowanie art. 5 ust. 4 rozporządzenia CBAM, uznaje się za upoważnionych zgłaszających CBAM bez konieczności składania wniosku.